Contact | Sitemap | Route | 

Open Tuinendag Utrecht 2018

Voor de 8ste keer was er in de Binnenstad, op de laatste zaterdag van juni, weer de Open Tuinendag Utrecht.


 

Deze keer is de organisatie er in geslaagd een aantal tuinen aan de Maliebaan als deelnemer te begroeten. MCU-medewerker Guus Albrecht bracht ook dit jaar weer een bezoek aan een fikse reeks tuinen. Een paar worden wat uitgebreider beschreven, het merendeel wordt beknopt behandeld.

 

Maliebaan

 
Nieuw bij deze 8ste editie zijn een viertal tuinen achter de panden Maliebaan 12, 14, 16 en 18. Achter deze grote monumentale huizen, die alle als kantoor dienen voor fondsen en organisatiebureaus, bevinden zich uitgestrekte tuinen met beelden, waterpartijen en uiteraard diverse soorten bomen en planten. Achter het huis Maliebaan 16 bevindt zich een uitbreiding van het huis dat als kantoor is ingericht en ondergronds is aangelegd. Daar het een monumentale tuin betreft was uitbreiding op de begane grond onmogelijk. Francine Houben van Mecanoo Architecten ontwierp een originele oplossing: een ondergrondse kantoorruimte met een daktuin. Die aanpassing bepaalt mede de vorm van de tuin waarvan het voorste, grootste deel uit een oplopend gazon bestaat. Daaronder bevinden zich de ramen die de verschillende kantoorruimten van licht voorzien. Op het hoogste punt houden 70 goudkleurige hazen de wacht. 
 
 
 
De tuinen achter de genoemde panden zijn deels onderling met elkaar verbonden en gescheiden door mooie hekwerken. Tussen de huizen 16 en 18 is een hekwerk te zien waar stadsdichter Ingmar Heytze het ‘AEF-gedicht’ en het ‘Oranje Fonds-gedicht’ op het hek van Maliebaan 16 geschreven heeft. Een mooie beukenhaag schermt de parkeerplaats op het achterste deel van de tuin af.
 

Bruntenhof en Sint Bonifaciushuis

 
Via de Bruntenhof, een hof voor armlastige katholieke burgers, dat Frederick Brunt in 1621 liet bouwen en waar nu mooie bloemperkjes te bewonderen zijn, loop ik naar het Sint Bonifaciushuis aan de Nieuwegracht 61. Daar bevindt zich onder meer een notenboom op een grasveld en in borders langs de zijmuren zijn planten met een bijbelse connotatie gepoot.
 

 
Nieuwegracht
 
De voettocht gaat verder naar de stadstuin achter huis Nieuwegracht 155. Die tuin ligt verscholen achter een 17de eeuws woonhuis. De tuin is in 2010 op de schop gegaan en vrijwel geheel nieuw ingeplant. Er is een tuinhuis dat door de bewoners zelf gebouwd is en nu als oranjerie dient.
Een eindje verderop, op Nieuwegracht 201 is een kleine ommuurde stadstuin te vinden, grotendeels grenzend aan de Oude Hortus waar hoge bomen en struiken een prachtig decor vormen en het beeld bepalen. De oude zijmuur van de daarachter gelegen ‘zontuin’ dateert deels uit de middeleeuwen en staat al op de oudst bekende kadastertekeningen. 
 

 

De Oude Hortus

 
Ik loop vervolgens naar Museumtuin De Oude Hortus, achter het Universiteitsmuseum aan de Lange Nieuwstraat 106. De hortus botanicus werd in 1723 aangelegd op een perceel aan de Nieuwegracht dat doorliep tot aan de Lange Nieuwstraat. De beplanting was en is ten nutte van het botanisch en medisch onderwijs. Er is ook een kassencomplex op de hortus in de zuidelijke Binnenstad. Die kassen zijn enkele jaren eerder gerestaureerd. Hier groeit onder meer de Victoria amazonica, de grootste waterlelie ter wereld met bladeren tot wel twee meter doorsnede. Ze kunnen een pasgeboren baby dragen. Ook is er een 280 jaar oude Ginkgo biloba te zien, een der oudste bomen in deze soort in Europa. De hortusoranjerie uit 1724, de oudste hier te lande is nog in bedrijf. Nu is de Oude Hortus een aangename tuin met indrukwekkende  bomen en planten voor medicinaal gebruik. Een waterplasje completeert de Hortus.
 

Nicolaaskerkhof

 
Honderd meter verder loop ik het Nicolaaskerkhof in, een binnentuin van de Nicolaikerk en het Centraal Museum. Die tuin is in een groot grasveld dat de verschillende gebouwen met elkaar verbindt. Er zijn ook bloemen en een boomweide te bewonderen.
 

 

Oudegracht

 
Via de Twijnstraat met haar winkels geraak ik op de Oudegracht en kom ik bij huisnummer 333 met daar achter een diepe stadstuin. In dit huis heeft de in 1966 overleden schrijfster Ina Boudier-Bakker gewoond en haar beroemd geworden roman ‘De klop op de deur’ geschreven. Zij liet ook de tuin aanleggen, maar in 1968 troffen nieuwe bewoners de tuin aan als één groot tapijt van klimop aan. De oude juttepeer torende boven dit klimoptapijt uit. Een en ander van de oude tuin is bewaard gebleven. Een verrassende plaats is de vijver waar in en om het water allerlei dieren leven: van padden, stekelbaarsjes, waterjuffers, vleermuizen tot talloze vogels. De oude juttepeer legde helaas bij de januaristorm van 2018 het loodje. 
 
De volgende tuin die ik bezoek is die aan de Oudegracht 313. Die tuin achter het diepe huis is extra breed daar deze zich ook achter het buurhuis uitstrekt. Blikvanger bij het betreden van de tuin is het grote woonhuis met vijf vensters breed. De tuinmuren zijn met klimop begroeid. Ook is er een border met diverse planten en struiken.
 
 
 
 
Vervolgens loop ik naar Oudegracht 269, dus weer in noordwaartse richting. Het achterste deel van deze stadstuin is een verhoogd terras. De bewoners proberen van hun tuin een echte leef- en eettuin te maken. Daartoe is een kas gebouwd en in de borders groeien eetbare planten. Blikvanger in deze tuin is het beeld Joyfull Dancer van de uit Zimbabwe afkomstige kunstenaar Rickson Murewha. Leuke tuin!
 
Maar een paar grachtenpanden verderop is Oudegracht 265 te vinden. Daar hebben de bewoners een tuin ingericht die voor de helft beplant is. De andere helft bestaat uit een vergroot terras, volledig samengesteld uit hergebruikte straatsteentjes. Leilinden schermen ’s zomers de zijgevel van het nieuwe appartementengebouw aan de Brandstraat af. Op diverse plaatsen, onder meer op het dak van de fietsenstalling, staan potten en vazen uit keramiek van de kunstenaar Monique Polman. In dit gebouw herinnert overigens veel aan de enige Nederlandse paus, Adrianus VI (1459-1523). Hij werd vermoedelijk op deze plaats geboren.
  

Bartholomeus Gasthuis

 
Het laatste gebouw op mijn open tuinendagroute is het Bartholomeus Gasthuis aan de Lange Smeestraat. In 2017 bestond het 650 jaar en is de oudste instelling in Nederland waar nog immer op dezelfde locatie zorg verleend wordt. In de tuin met terras staan diverse beelden van onder meer Pieter d’Hont, een Utrechtse kunstenaar. De binnentuin wordt aan alle zijden omsloten door gebouwen van het gasthuis. 
 
Tot slot loop ik langs het Geertebolwerk noordwaarts, ga nog even de Geertekerk in. Daarachter is een pastorietuin die enigszins verdiept ligt. Vervolgens loop ik het Willemsplantsoen in waar je al de contouren van Hoog Catharijne kunt waarnemen. Ook loop ik nog even de tuin van Hotel Karel V in. Daar staan een aantal beelden van personen uit Karels tijd (16de eeuw). Bij de Mariaplaats beëindig ik mijn tuinenreis door de Binnenstad. 
 

 
De zon schijnt volop en geeft extra cachet aan al die mooie tuinen in Utrechts binnenstad. In 2019 wat mij betreft weer een Open Tuinendag.
 
 
 
Tekst: Guus Albrecht.
 
Voor meer informatie over de Open Tuinendag zie hier.
 
Daar vindt u ook een impressie met foto’s
 
 
De foto's bij de tekst zijn niet in dit jaar genomen en niet alle foto's zijn van de besproken tuinen in dit artikel. 
Open Tuinendag Utrecht 2018